Dictionary.com bu yıl yılın sözcüğü olarak bir sözcük değil, bir ek seçti. Sayılar, internet şakası olarak başlayan “-maxxing”in nasıl bir ruh hâline dönüştüğünü anlatıyor.
Dictionary.com, 2026’nın kelimesini bugün, 26 Ekim’de açıkladı: “maxxing”. Sözlüğün tanımına göre bu, bir işi sonuna kadar götürmek ya da hayatın bir alanını olabildiğince iyileştirmeye çalışmak demek. Sitenin geçen yıl “6-7”yi, ondan önceki yıl “demure”ü seçtiğini düşününce bu tercih şaşırtıcı değil. Ama yine de tuhaf, çünkü ortada tek başına bir kelime yok. Her şeyin sonuna yapışabilen bir ek var. Yılı bundan iyi anlatan başka bir şey bulmak da zor.
Rakamlar ne diyor?
Dictionary.com’un kendi verilerine göre, aramalar da dahil olmak üzere kelimenin kullanımı 2026’da yaklaşık yüzde 1.000 arttı. Aramalardaki asıl patlama ağustosta yaşandı. Sözlük kararını sadece arama sayılarına dayandırmıyor, haber taramalarına ve sosyal medya eğilimlerine de bakıyor. Sözlükbilim direktörü Steve Johnson’a göre kelime birbirinden çok farklı alanlara yayıldı ve bu yıl “her yerdeydi”.
Geçen yılın “6-7”sinden farklı olarak bu kez anlamı belirsiz bir şey seçilmedi. Maxxing’in ne demek olduğunu herkes birkaç saniyede anlıyor. Üstelik kelime artık tek başına fiil olarak da kullanılıyor. “Hayatımdaki her şeyi maxxing yapıyorum” gibi cümleler kurulabiliyor.
Bağımsız bir veri de aynı tabloyu gösteriyor. Medya izleme şirketi Meltwater, 1 Ocak ile 25 Mayıs 2026 arasında Reddit, X, TikTok, Pinterest, Bluesky ve onlarca başka kaynakta “-maxxing” ile biten ifadeleri taradı. Beş aya yakın sürede kullanım yüzde 96 artıp neredeyse ikiye katlandı. Bu içeriklerle etkileşim ise yüzde 208 artarak yaklaşık üç katına çıktı. Yani insanlar yalnızca daha çok yazmadı, yazılanlara daha çok da tepki verdi.
Kelimenin iki kökü var
Kelimenin iki kökü var. Biri rol yapma oyunlarından geliyor. Oyuncular karakterlerini tek bir amaç için ayarlamaya “min-maxing” diyor. Öteki daha karanlık: 2010’larda incel topluluklarında ortaya çıkan “looksmaxxing”. Romantik ilişkilerde reddedilen genç erkekler burada dış görünümlerini nasıl iyileştirebileceklerini tartışıyordu. Dictionary.com’a göre bugün de en bilinen maxxing türü bu.
2026 aynı zamanda hem looksmaxxing’in hem de maxxing’in tek başına aramalarda sıçrama yaptığı yıl oldu. Meltwater bu yılki ilgiyi, akımın tartışmalı isimlerinden birinin hukuki sorunlarına ve genç erkekler üzerindeki etkisine dair büyüyen kaygılara bağlıyor.
Sonunda espri kazandı
İşin asıl ilginç yanı, kelimenin kökeninden uzaklaşmış olması. Meltwater 4.000 gönderilik bir örnek aldı. Bunların 2.000’i en çok etkileşim alanlardan, 2.000’i rastgele seçilmişti. Yaklaşık yüzde 36’sı görünümle ilgiliydi, yüzde 64’ü ise değildi. Tüm örneğin yaklaşık yüzde 23’ünde maxxing, bir şeyi uç noktasına kadar yapmayı anlatan genel bir vurgu olarak geçiyordu ve çoğu neşeli ya da ironikti.
Dönemin en çok etkileşim alan gönderisi “birthdaymaxxing” etiketli bir TikTok videosuydu. İkiz çocuklarının 14. doğum günü öncesinde onlara 14 hediye hazırlayan bir anne, bu videoyla üç milyonun üzerinde etkileşim topladı. Listede dünyanın en uzun tiramisusunu anlatan “tiramisumaxxing” de var, anne babaların tavırlarını espri konusu yapan “boomermaxxing” de. Dua Lipa da bir tatil paylaşımının açıklamasında “funmaxxing” demiş. İş dünyasından gelen “tokenmaxxing” örneğin yüzde 0,57’sini, “fibermaxxing” ve “proteinmaxxing” gibi sağlık odaklı türevler yüzde 1,6’sını, bir kültüre yönelmeyi anlatan “Chinamaxxing” ise yüzde 0,8’ini oluşturuyor.
Aynı kelime, farklı platform
Kelimenin ne anlama geldiği platforma göre de değişiyor. Meltwater’a göre maxxing’i anan paylaşımların yüzde 34’ü Reddit’te, yüzde 34’ü X’te. Bluesky yüzde 8’le üçüncü, YouTube yüzde 6’yla dördüncü sırada. TikTok toplam anmaların yalnızca yüzde 2’sini oluşturuyor ama en çok etkileşim alan 2.000 gönderinin yüzde 18,4’ü orada. Bu üst grupta çoğunluğu ise Pinterest tutuyor.
Tonlar da farklı. Reddit’te ve forumlarda olumsuz anmaların oranı sırasıyla yüzde 34 ve 36. Pinterest’te anmaların yüzde 63’ü olumlu. TikTok’ta alaycı ve esprili kullanım yüzünden olumlu oran yüzde 42’de kalıyor. Kısacası tartışmanın yapıldığı yer ile kelimenin geniş kitlelere ulaştığı yer aynı değil. Reddit ve X’te sorgulanan şey, Pinterest ve TikTok’ta bir estetiğe, bir espri kalıbına dönüşüyor.
Seçimin arka planı
Dictionary.com’un sözlükbilimcileri yıl boyunca bir kelime listesini izliyor ve bunların kullanım sıklığına, kültürel yansımasına bakıyor. Geçmiş kazananlar arasında “hallucinate”, “demure” ve “6-7” var. Yani yapay zeka jargonundan bir influencer’ın sözüne, oradan da anlamsız bir mizah kalıbına uzanan bir çizgi.
Ebeveynlere yönelik yayınlar da kelimeyi artık evdeki sohbetlerin konusu olarak ele alıyor. Uzmanlar looksmaxxing gibi akımların gençlerde gerçekçi olmayan hedefler doğurabileceği konusunda uyarıyor. Kelimenin esnekliğinin ise aile içinde konuşmaya bir kapı aralayabileceğini söylüyorlar.
Öznel bir not ve “Maxxing” bilgisi
Bence maxxing’i ilginç yapan, internet dilinin artık kelime değil kalıp üretmesi. Yeni bir kavram için sözlüğe gerek yok. Bir kök buluyorsunuz, sonuna maxxing ekliyorsunuz ve hazır bir trend çıkıyor. Bir de mizahın rolü var. Kökeni gerçekten karanlık bir yerden gelen bu ek, bugün çoğunlukla doğum günü sürprizi kadar masum bir şakaya dönüşmüş durumda. Bunun tamamen zararsız olduğunu söylemek zor. Şaka, kökendeki baskıyı silmiyor, sadece sıradanlaştırıyor. Üstelik ekin yapısında bir doyumsuzluk var. Bir şeyi maksimuma çıkarmak, tanımı gereği hiç bitmeyen bir hedef.
Türkçede bu işi tek bir ek taşıyamıyor. “Sonuna kadar”, “son raddesine kadar”, “abartmak” diyoruz ama bunların hiçbiri bir trend etiketine dönüşecek kadar kısa değil.
Bana kalırsa işin en dikkat çekici yanı da bu. 2026’da “yeterince iyi” demek yerine “sonuna kadar” demeyi seçen bir dil konuşuyoruz. Uykuyu, lifi, protein miktarını, hatta eğlenceyi bile optimize etmek zorunda hissetmek, eğlenceyi eğlence olmaktan çıkarma riski taşıyor. Belki de yılın asıl sorusu, bir şeyi ne kadar yaptığımız değil, nerede durabildiğimiz.
Kaynaklarda geçen diğer örnekleri gruplayarak sıralıyorum.
Görünüm ve beden: Looksmaxxing’in yanında heightmaxxing (boy) ve hairmaxxing (saç) de var. Hardmaxxing aşırı diyet, yüz ameliyatı ve hatta kemik kırmaya varan uç yöntemleri anlatıyor. Softmaxxing ise saç kesimi gibi daha hafif “glow-up” hamleleri için kullanılıyor. Pheromone maxxing, doğal feromonları öne çıkarmak için yıkanmamayı ya da deodorant kullanmamayı ifade ediyor.
Sağlık ve alışkanlık: Sleepmaxxing, fitnessmaxxing, foodmaxxing ve moneymaxxing sayılan örnekler arasında. Fibermaxxing ve proteinmaxxing de var.
Sosyal ve gündelik hayat: Jestermaxxing, mizahı sosyal kabul kazanmak için kullanmak demek. Lifemaxxing, readingmaxxing, birthdaymaxxing ve funmaxxing de bu gruba giriyor. Bir ebeveyn yazısında 2026’nın “friction-maxxing” yılı yapılması önerilmiş.
Espri amaçlı olanlar: Tiramisumaxxing ve boomermaxxing gibi örnekler tamamen mizah için üretilmiş. Chinamaxxing bir kültüre yönelmeyi, tokenmaxxing de iş ve yapay zeka dünyasındaki bir eğilimi anlatıyor. Hatta kelimenin kendisine uygulanan “maxxingmaxxing” bile var.
Eleştiriler ve veri sınırları
Bu tür seçimler hep tartışma çıkarıyor. Dictionary.com’un önceki tercihlerini eleştiren köşe yazarları, sözlüklerin ölçülü değerlendirme yerine viral olanın peşinden koştuğunu, hız uğruna bağlamı feda ettiğini savunuyor. Haksız da sayılmazlar. Ama bu tür seçimlerin bir dil hükmünden çok bir dönem fotoğrafı olduğunu da unutmamak gerek. Veriler için de iki not düşmek lazım. Meltwater analizi Ocak ile Mayıs arasını kapsıyor, yani yılın tamamını değil. Dictionary.com’un yüzde 1.000’lik rakamı ise aramaları da içeren farklı bir yöntemle hesaplanmış. İkisi aynı yönü gösteriyor ama birbirleriyle doğrudan kıyaslanamaz.
Sırada ne var?
Dictionary.com yarışı bu kez maxxing’le açtı. Diğer sözlüklerin seçimleri yılın son haftalarında bekleniyor. Merriam-Webster kararını yıl sonunda açıklayacak, bazı bahis sitelerinin tahmin pazarlarında ise “looksmaxxing” favoriler arasında gösterilmişti. Hangi sözlük hangi kelimeyi seçerse seçsin, 2026’nın dil mirası belli oldu. Bir şeyi anlatmak için kelime aramak yerine ona maxxing ekleyip devam ediyoruz. Büyük olasılıkla bu satırları okurken biri yeni bir maxxing icat etti bile.
Bu haber-yorum yazısı HepsiVeri internet sitesi için Onur Metin tarafından yazıldı.