Türkiye’de erişim engelleri: Veriler, kararlar ve örüntüler (2024–2025)

Tarih:

Paylaş:

İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD)’ün EngelliWeb 2024 verileri, 2006–2024 arasında toplam 1.264.506 alan adı/web sitesinin Türkiye’den erişime kapatıldığını; yalnızca 2024’te 311.091 yeni alan adının bu listeye eklendiğini gösteriyor. 7–8 Eylül 2025’te ise X, YouTube, Instagram, Facebook, TikTok ve WhatsApp’ta yaklaşık 21 saat süren ülke çapında bant daraltma doğrulandı. Bu hepsiveri dosyası, rakamları ve kararları somut örneklerle anlatıyor; teknik ölçümler ve hukuki arka planı birlikte sunuyor.

1,26 milyon site, on binlerce içerik

2024 sonunda erişime engelli alan adı/web sitesi sayısı 1.264.506. İçerik düzeyinde yaklaşık 270.000 URL ve on binlerce sosyal medya içeriği (17.000 X hesabı, 75.000 tweet, 25.500 YouTube videosu, 16.700 Facebook ve 16.000 Instagram içeriği) Türkiye’den “görünmez” durumda. 2023’te rekor artış (240.857) görüldü; 2024’te toplam daha da yükseldi, 2025’te de eğilim sürdü.

Erişim engelinin ağırlık merkezi yargı değil, idare

2024’teki 311.091 erişim engelinin yalnızca 938’i mahkeme kaynaklı. Geri kalan büyük kısmı idari:

**BTK Başkanı 254.130 (%82)**,
**TFF 50.120**, **MPİ 2.796**,
**SPK 1.834**,
**Tütün ve Alkol Dairesi 768**,
**Sağlık Bakanlığı 310**,
**TİTCK 132**,
**Spor Toto 62**,
**Reklam Kurulu 1**.

Hukuki denetim zayıf, idari ağırlıklı bir sansür mimarisi görünüyor.

Hukuki çerçeve: 5651 ve AYM kararının ardından, bu idari ağırlığın hukuki zemini şöyle gelişti

5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi (kişilik hakları) **11.10.2023**’te AYM tarafından iptal edildi; hüküm **09.10.2024**’te yürürlükten kalktı. Uygulamada ise **8** ve **8/A** maddeleri ile idari (ESB, BTK vb.) süreçler üzerinden erişim sınırlamaları sürdü; aynı hedeflere farklı hukuki araçlarla gidildi.

2024–2025’ten somut karar örnekleri

Hedef Alan Adı Tarih Merci Karar No
Discord discord.com / discordapp.com / discord.gg 09.10.2024 Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/12907
Roblox roblox.com 07.08.2024 Adana 6. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/5282
Wattpad wattpad.com 12.07.2024 Ankara 10. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/6507
IMVU imvu.com 02.11.2024 Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/14737
Tango tango.me 11.12.2024 Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/15041
kereste.moe kereste.moe 06.10.2024 BTK (idari) 490. 05.01.2024. -759554
kereste.moe kereste.moe 06.10.2024 İstanbul 2. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/19055
Medyaradar medyaradar.com 30.07.2024 İstanbul 3. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/6987
Medyaradar (ek) medyaradar.com 13.09.2024 İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/8895
ETHA etha53.com 13.09.2024 Bursa 2. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/7206
Umut Gazetesi umutgazetesi43.org 16.09.2024 Bursa 6. Sulh Ceza Hâkimliği 2024/6403
DuckDNS duckdns.org 19.09.2025 BTK (idari) 490. 05.01.2025. -565284
ANF anf-news.com 19.09.2025 Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliği 2025/ 10014
  • Discord — 09.10.2024, Ankara 1. SÇH 2024/12907 (5651 m.8). Domainler: discord.com, discordapp.com, discord.gg.
  • Kayseri A.T. kararı — 27.09.2024, Kayseri 4. SÇH 2024/7540. Gerekçe: kişilik hakları ihlali. (kaynak)
  • “Müftü” haberi — 25.09.2024, İstanbul 2. SÇH 2024/18238. Hüküm: erişim engeli + silme. (kaynak)
  • Medyaradar — 30.07.2024, İstanbul 3. SÇH 2024/6987 (ve 13.09.2024, İstanbul 6. SÇH 2024/8895). (tepki)
  • Metin Kıratlı içerikleri — ESB 2024/219 (30.09.2024) ve ESB 2024/221 (09.10.2024). (Bianet)
  • Yeşilay mali tablosu haberi — 07.10.2024, İstanbul 2. SÇH 2024/19101. Kişilik hakları gerekçesiyle erişim + silme. (kaynak)
  • Yeni Yaşam Gazetesi X hesabı — 26.09.2025, Türkiye’ye özgü görünmez kılma (platform + idari).

Türkiye’den bir site engellendiğinde neler oluyor?

Türkiye’den erişimi engellenen bir siteye Türkiye’deki kullanıcılar erişemez.
Bu engelleme, Türkiye’deki internet sağlayıcıları ya da resmi kurumlar tarafından yapılır.
Engelleme, genellikle mahkeme kararı ya da Bilgi Teknolojileri Kurumu’nun talimatıyla gerçekleşir.
Kullanıcılar siteye erişmeye çalıştığında, erişimin engellendiğine dair bir uyarı ya da hata sayfası görür.
Site yöneticileri doğrudan engelleme kararını almaz; çünkü site genelde yurt dışındaki sunucularda barınır.
Teknik olarak, site Türkiye’den gelen IP adreslerini engelleyerek erişimi kısıtlar.
Kullanıcılar VPN gibi yöntemlerle engeli aşabilir.
Engellemenin nedeni çoğunlukla içerik ya da siyasi sebeplerle alınan kararlar olur.

Haber içerikleri üzerindeki baskı (5651/9 pratiği)

İFÖD’e göre 2024’te, 5651/9 dayanağıyla 257 farklı sulh ceza hâkimliğinin verdiği 803 karar üzerinden 5.740 haber URL’si hedef alındı. “En çok yaptırım uygulanan haber sitesi” sıralamasında Hürriyet (248) ilk sırada; Sabah (246) ve Borsa Gündem (196) takip ediyor. 2014–2024 toplamında 605 farklı hâkimliğin 8.793 kararıyla 49.533 haber içeriği sınırlanmış durumda.

“İptal kararının yürürlüğe giriş tarihi olan 10 Ekim 2024’e kadar sulh ceza hakimlikleri, sanki bu hüküm iptal edilmemiş gibi, erişimin engellenmesi ve içeriklerin yayından çıkarılması kararlan vermeye devam etmiştir… Anayasa’ya aykırılığı tespit edilerek iptal edilen bir hükmün… yoğun biçimde uygulanmaya devam edilmesi, ifade ve basın özgürlüğü açısından ihlallerin daha da ağırlaşmasına yol açmıştır… arşiv temizliğine yönelik siyasi saikli bir sansür pratiğinin kurumsallaştığını ortaya koymaktadır.”

 

Onur Metin
Onur Metinhttps://hepsiveri.com
Onur Metin, ODTÜ Jeoloji Mühendisliği’nin ardından Anadolu Üniversitesi’nde gazetecilik yüksek lisansı yaptı. Gazetecilik kariyeri boyunca resmi istatistikler, uluslararası veri tabanları ve açık veri kaynaklarını kullanarak haberlerini sayısal verilerle güçlendirmeyi, okuyucuya daha derin ve denetlenebilir bir perspektif sunmayı öncelik edindi. Farklı haber sitelerinde geçici süreler çalıştıktan sonra önce kişisel sitesini (onurmetin.com.tr), ardından veri odaklı haber ve analiz ürettiği HepsiVeri’yi kurdu. Demokrasi, emek, eğitim, kent politikaları ve dijital haklar gibi alanlarda ürettiği içeriklerde, verilerden hikâye çıkarmayı; karmaşık veri setlerini grafikler, tablolar ve görselleştirmelerle herkesin anlayabileceği, şeffaf ve kaynakları açık gazetecilik ürünlerine dönüştürmeyi kendine temel görev olarak görüyor. Görülmeyenleri göstermek, olan biteni sayılarla görünür kılmak ve bu verilerin herkes tarafından okunabilir, sorgulanabilir ve yeniden kullanılabilir olmasını sağlamak için çalışmalarını birden fazla platformda sürdürüyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

CHP’ye kayyum kararına toplumdan tepki: Çoğunluk mutlak butlana karşı, bilgi sınırlı, çözüm talebi güçlü

CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'na yönelik "mutlak butlan" kararı, kamuoyunda...

Verilerle Cumhurbaşkanına Hakaret Davaları

Cumhurbaşkanı'na hakaret başlığı, artık Türkiye'de yalnızca dönemsel tartışmalara eşlik...

Türkiye’de 15 yaş altına sosyal medya yasağı, dijital oyunlara yaş derecelendirmesi: Taslak ne getiriyor?

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı ve 15 yaş...

RTÜK ve Sansür 2023-2025: 82 milyon TL ceza, 311 bin erişim engeli

2023–2024 döneminde RTÜK'ün para cezalarında ve yayın durdurma kararlarında...

TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması 2024: Adalet Sistemine Güven Tarihi Düşüşte

Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2024 Yaşam Memnuniyeti Araştırması, vatandaşların adalet...

Güvencesiz Çalışma Yaygınlaşıyor, İş Cinayetleri Artıyor

2024 Yılı Sona Ermeden İş Cinayetlerinde En Az 1708...

İlgili yazılar

Balon Balığının Akdeniz’de geri dönüşü neden zor görünüyor?

Balon balığı, Türkiye’nin deniz gündeminde uzun süredir bilinen ama etkisi her yıl daha fazla hissedilen istilacı türlerden biri....

Meta’nın karanlık açığı: Çocuk istismarı reklamları, algoritmalar ve “suçlu veri katmanı” tartışması

BBC'nin Hindistan'da yürüttüğü araştırma, Meta'ya ait Instagram'ın, bazı kullanıcılara çocuklara yönelik cinsel istismar materyallerini pazarlayan paralı reklamlar gösterdiğini...

CHP’ye kayyum kararına toplumdan tepki: Çoğunluk mutlak butlana karşı, bilgi sınırlı, çözüm talebi güçlü

CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'na yönelik "mutlak butlan" kararı, kamuoyunda beklenmedik biçimde sert bir tepkiyle karşılandı. Ancak bu tepkinin...

Örgütsüzlüğün bedeli: Türkiye’de sendika kapısını aşamayanlar

Türkiye'de örgütlenmenin görünmez sınırları Türkiye'de sendikalaşma oranı son on iki yılda yükseliyor. Ama bu tablo, milyonlarca işçiyi kapsayan bir...