2023–2024 döneminde RTÜK’ün para cezalarında ve yayın durdurma kararlarında belirgin bir artış görüldü. 2024 sonunda toplam para cezaları 82 milyon TL‘ye ulaştı; 2025 Eylül’de dijital platformlara “aile/ahlak” ilkeleri gerekçesiyle azami %3 ciro cezası verildi.
İnternet tarafında ise 2024’te 311.091 adres/URL için erişim engeli kayda geçti. Evrensel’in “mülke el koyma yetkisi” haberi, medya ve ifade özgürlüğü alanındaki genişleyen yetkiler tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
RTÜK’te yönetimin değiştiği 24 Ekim’de, bu tartışmalar şu an verilerle bize ne anlatıyor, hepsiveri yazdı.
RTÜK ve sansürün anatomisi: Son 18 ayda ne oldu?
Hukuki çerçeve: 6112 sayılı Kanun ve yaptırımlar
RTÜK’ün dayanağı 6112 sayılı Kanun. Madde 8, “milli-manevi değerler, genel ahlak, ailenin korunması” gibi ilkelere atıf yapar; Madde 32 ihlallerde bir önceki ay brüt ticari iletişim gelirinin %1–%3’ü oranında para cezası, program/yayın durdurma ve isteğe bağlı yayınlarda katalogdan çıkarma gibi yaptırımlar öngörür (Kanun tam metin, RTÜK karar örneği, md. 8 özet).
Dijital platformlara azami ceza %3
18 Eylül 2025’te Netflix, Disney+, Prime Video, HBO Max ve MUBI’ye “aile/ahlak” ilkeleri ihlali gerekçesiyle %3 ciro idari para cezası ve katalogdan içerik çıkarmaları yönünde karar verildi (Medyascope).
- Disney+: All of Us Strangers. RTÜK gerekçesi: “milli ve manevi değerlere aykırılık / aile değerleri.”
- Prime Video: Those About To Die. RTÜK gerekçesi: “şiddet ve eşcinsel ilişkilere dair cinsellik içeren sahneler; genel ahlaka aykırılık / ailenin korunması.”
- Netflix: Kobalt Mavisi (Cobalt Blue). RTÜK gerekçesi: “eşcinselliği özendiren sahneler; genel ahlak / aile ilkeleri.”
- HBO Max: Looking: The Movie. RTÜK gerekçesi: “müstehcenlik; genel ahlak ve ailenin korunması.”
- MUBI: Benedetta. RTÜK gerekçesi: “müstehcen içerik; inançlara saygısızlık değerlendirmesi.”
TELE1’e ağır yaptırımlar
2025 yazında TELE1’e geçici ekran karartma ve yüksek idari para cezaları dâhil olmak üzere yaptırımlar uygulandı; eleştirel yayıncılar odaklı baskı uluslararası ağlarca da kınandı (MFRR/ECPMF). Yeni RTÜK Başkanının göreve geldiği gün, 24 Ekim 2025’te İstanbul Sulh Ceza Hakimliği, TELE1’in sahibi ABC Radyo Televizyon ve Dijital Yayıncılık A.Ş.’ye Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nu kayyum olarak görevlendirdi. Kararda, aynı gün sabah casusluk suçlamasıyla gözaltına alınan Genel Yayın Yönetmeni Merdan Yanardağ’ın kanalı “suç işlemek için kullandığı” iddiası gerekçe gösterildi.
TELE1’e kayyum!
TMSF yetkililerinin polis eşliğinde kanal binasına girmesiyle Ana Haber Bülteni yarıda kesildi.
Ana Haber Bülteni’nin kesilmesiyle yayına penguen ve kutup ayılarının yer aldığı belgesel servis edildi pic.twitter.com/OR03QmtWgv
— Cumhuriyet (@cumhuriyetgzt) October 24, 2025
İnternette rekor engelleme
İnternet tarafında “5651” ve Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB) üzerinden hızlı idari karar mekanizması, haberlere/URL’lere erişim engelini yaygınlaştırıyor.
“Hızlı idari karar”, 5651 kapsamında mahkeme kararı beklenmeden idare tarafından verilen içerik kaldırma/erişim engelleme talimatıdır. Uygulama, Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB) ve/veya BTK üzerinden tüm internet servis sağlayıcılarına tek noktadan iletilir ve en geç 4 saat içinde uygulanır.
Nasıl işler?
Kararı kim verir?
BTK Başkanı (özellikle 5651 m.8/A: millî güvenlik, kamu düzeni vb. acil hâller) ve bazı özel yetkili kurumlar (ör. TFF, SPK, Reklam Kurulu) idari nitelikte engelleme/kaldırma kararını başlatabilir.
ESB’nin rolü
5651’in 8 ve 8/A dışındaki (ör. m.9 kişilik hakları) erişim engeli/içerik çıkarma kararlarının koordinasyonunu yapar; kararları sağlayıcılara dağıtır. Kendisi karar vermez. ESB
Süreler
Sağlayıcılar, kendilerine bildirilen engeli derhâl ve en geç 4 saat içinde uygular.
Acil idari tedbirler (m.8/A) 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde karar verir; onay çıkmazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
Teknik kapsam
Esas olan URL bazlı engellemedir; teknik olarak mümkün değilse site/alan adı temelli engel uygulanabilir. Yani, esas olan direkt içeriğe gidilebilen bir link varsa onu engellemektir.
Hızlı İdari karar ve Yargısal Karar farkı ne?
Yargısal (m.9): Sulh ceza hâkimi karar verir; ESB dağıtır; 4 saat içinde uygulanır.
İdarî (m.8/A ve bazı özel yetkiler): Önce idare/BTK başlatır, sonradan yargı denetimi gelir (24–48 saat).
Not: BTK, özel hayatın gizliliği başvurularını (m.9/A) da hızlı kanalla ESB’ye iletir; aynı 4 saatlik uygulama eşiği geçerlidir.
İFÖD/EngelliWeb verilerine göre 2024’te 311.091 erişim engelleme kararı verildi; bu kararların yalnızca 938‘i mahkeme kararına dayanıyor. Engellemelerin büyük kısmı, 254.130 karar ile (toplamın %82’si) Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı tarafından verildi. 2021’de engelleme yetkisi verilen Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ise 50.120 karar aldı. (IFEX).
Diğer kurumların payı şöyle:
- Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü: 2796
- Sermaye Piyasası Kurulu (SPK): 1834
- Ceza mahkemeleri ve savcılıklar: 938
- Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi: 768
- Sağlık Bakanlığı: 310
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK): 132
- Spor Toto Teşkilat Başkanlığı: 62
- Reklam Kurulu: 1
Çoklu platform kısıtlaması (7–8 Eylül 2025)
X, YouTube, Instagram, Facebook, TikTok ve WhatsApp’a erişim çoklu ağlarda kısıtlandı; ertesi gün erişim kademeli döndü. Konu, Reuters gibi uluslararası ajanslara da yansıdı. Bu tarihlerde engelleme, İstanbul’da Cumhuriyet Halk Partisi genel merkezi çevresine polis barikatları kurulmasının ardından, ana muhalefetin devreye girmesiyle başladı. İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) verilerine göre platformlardaki bant daraltma yaklaşık 21 saat sonra sona erdi. NetBlocks ve ulusal ajanslar engeli doğruladı.
RTÜK’te yönetim değişimi
24 Ekim 2025’te RTÜK başkanlığına Mehmet Daniş seçildi. Yeni Başkan Mehmet Daniş, görevi devraldığı Ebubekir Şahin’e teşekkür ederek, Şahin’in kuruma kattığı vizyon, çalışma disiplini ve katkıların önemini vurguladı. Daniş, “Bu güçlü mirası ileri taşıyacağız; ülkenin medya politikalarına çağın gereklerine uygun biçimde katkı sunmak için çalışacağız” dedi.
Verilerle RTÜK: Ceza makinesi nasıl işliyor?
2023
Uluslararası misyon raporuna göre 40 yayın yasağı ve 64 para cezası ile 49+ milyon TL ceza (MFRR raporu) kesildi. Ancak bazı kaynaklarda,2023 yılı için 81,9 milyon TL ceza toplamı da geçiyor (ANKA, BİA). Kapsam farkı söz konusu olabilir.
2024
Yıl sonunda toplam para cezaları 82 milyon TL‘ye ulaştı; en çok yaptırım Halk TV ve TELE1’e yöneldi (MFRR).
2023–2024/ilk yarı 2024
1 Ocak 2023–30 Haziran 2024 arasında yayıncılara 124 milyon TL ceza ve 1357 program/yayın durdurma; kanallar toplam 997 gün yayını kesmek zorunda kaldı (MLSA (EN)).
Uluslararası bağlam
- RSF 2025’teTürkiye 180 ülke arasından 159’uncu sırada. (Ülke sayfası: RSF Türkiye, genel değerlendirme: RSF 2025).
- Freedom on the Net 2024’de Türkiye skoru 31/100, statü: Not Free / Özgür değil. (Freedom House – Turkey (FOTN 2024)).
Kaynakça
- International Press Institute (IPI) & Media Freedom Rapid Response (MFRR).
“Media Freedom on Ice: Judicial harassment, regulatory censorship and the looming threat of the espionage act — Joint International Press Freedom Mission to Turkey (November 12–15, 2024) — Mission Report.” Yayın tarihi: Mayıs 2025. - Media and Law Studies Association (MLSA).
“RTÜK imposes 4.5 million in fines over 18 months, targeting critical broadcasters.”
20 Aralık 2024. - ANKA Haber Ajansı. “RTÜK’ün yıllık ceza bilançosu ortaya çıktı: Yayıncılara 81,9 milyon TL ceza kesildi.”
- bianet / IPS İletişim Vakfı. “RTÜK en çok cezayı Halk TV, TELE 1 ve NOW TV’ye kesti.” BİA Haber Merkezi, 26 Mayıs 2024.
- IFEX (kaynak: IPS Communication Foundation – bianet). “Turkey blocked access to over 311,000 web addresses in 2024.” 4 Eylül 2025.
- İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD).
- Medyascope. “RTÜK, beş dijital platforma ‘üst sınırdan’ ceza verdi.” 18 Eylül 2025 (güncelleme: 19 Eylül 2025).
- European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF) / MFRR ortakları. “Turkey: MFRR partners condemn Turkey’s broadcast regulator’s decision to silence TELE1.”
4 Eylül 2025. - Reporters Without Borders (RSF). “Türkiye – Country profile (Index 2025).” 2025 Endeksi
- Freedom House. “Turkey: Freedom on the Net 2024 — Country Report.” 2024 (kapsam dönemi: 1 Haziran 2023 – 31 Mayıs 2024).
- Ege Üniversitesi, Medya Uygulama ve Araştırma Merkezi (EGEM). “6112 sayılı Kanun — Madde 8 ve ilgili hükümler (özet sayfası).”
- RTÜK. “Üst Kurul Kararı — Toplantı No: 2020/07, Karar No: 22.” Toplantı Tarihi: 12 Şubat 2020.
- Anadolu Ajansı (AA). “RTÜK başkanlığına Mehmet Daniş seçildi.” Orhan Onur Gemici & Fatih Gökbulut. 24 Ekim 2025
- BirGün. “Başkan değişti: RTÜK’te Ebubekir Şahin dönemi sona erdi.”. 24 Ekim 2025.