6 Şubat 2026 yıl dönümü yaklaşırken resmi kurumların “teslim” ve “tamamlanma” metrikleri, kamuoyunun “yerleşim” ve “mağduriyet” sorularıyla aynı zeminde buluşmuyor.
Bu dosya, resmi açıklamalardaki sayısal fotoğrafları tarihlerine sabitleyip iki kritik modülle denetlenebilir hale getiriyor: (1) “hak sahipliği paydası” ve seri veri boşluğu, (2) “teslim=yerleşim” varsayımının stres testi.
Metodoloji notu – aynı sayı, farklı sepet
Resmi açıklamalar çoğu zaman “konut + köy evi + iş yeri” toplamını “bağımsız bölüm” olarak verir. Bakanlıkların bazı açıklamalarında bu “bağımsız bölüm”ler detaylı olarak verilmekle birlikte, bazı açıklamalarda tek bir kalem olarak geçmektedir.
Kamuoyunda ise bazı karşılaştırmalar yalnızca “şehir konutu” üzerinden yürür. Bu dosyada her tabloda sepet açık yazılır.
“Teslim” ile “tamamlanma” da aynı şey değildir: biri anahtar/kuraya dayalı teslimi, diğeri inşaatın bitişini işaret edebilir.
Genel durum – hedefler ve gerçekleşme (Türkiye geneli)
Kritik sayılar – kaçı yapıldı, kaçı bekliyor?
- 17 Kasım 2025 (ÇŞİDB): Toplam 350.178 bağımsız bölüm “teslim” (286.708 konut + 12.189 iş yeri + 51.281 köy evi).
- 21 Haziran 2025 (ÇŞİDB): 2025 sonu için hedef: 452.983 bağımsız bölüm “teslim” (358.859 konut + 31.307 iş yeri + 62.817 köy evi).
- Fark (teslim hedefi EKSİ teslimi gerçekleşen): 17 Kasım 2025 fotoğrafına göre yaklaşık 102.805 bağımsız bölüm.
- 27 Aralık 2025 (ÇŞİDB): 455.357 bağımsız bölümün “yapımı tamamlandı” (367.995 konut + 65.672 köy evi + 21.690 iş yeri) – bu, teslim değil, tamamlanma metriği olarak okunmalı.
Bir grafik olarak yapmak oldukça zor. Hem de konutların dağılımı da bunu yapmaya uygun değil. Bunu meraklısına bir Google Sheets tablosu olarak bırakayım.
Aynı kurum akışında bile “teslim” ve “tamamlanma” metrikleri farklı haberlerde öne çıkabiliyor; bu da kamu denetimini zorlaştırıyor. Yani, bazı bağımsız bölümler tamamlanmasına rağmen teslim edilmemiş.
Zaman çizelgesi – resmi açıklamalar (tarih sabitleme)
| Tarih | Kurum | İfade | Metrik türü | Toplam | Sepet / bileşen | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 13.09.2024 | AFAD | “afet konutu teslimi” | Teslim (konut) | 101.254 | Yalnız konut vurgusu | “bağımsız bölüm” ayrımı bu metinde net değil. |
| 01.12.2024 | ÇŞİDB | “teslim edilen konut ve iş yeri” | Teslim (bağımsız bölüm) | 155.124 | Sepet toplamı (konut+iş yeri) olarak sunuluyor | Haberde “24.559 daha teslim” töreni vurgusu var. |
| 21.06.2025 | ÇŞİDB | “teslimatta 250 bini geçtik” | Teslim (bağımsız bölüm) | 250.636 | Bağımsız bölüm toplamı olarak veriliyor | Aynı metinde 2025 sonu teslim hedefi 452.983 olarak ilan ediliyor. |
| 17.11.2025 | ÇŞİDB | “350 bininci teslim” | Teslim (bağımsız bölüm) | 350.178 | 286.708 konut + 12.189 iş yeri + 51.281 köy evi | “350 bin konut” değil, sepet toplamı. |
| 27.12.2025 | ÇŞİDB | “455 bininci anahtar” | Tamamlanma (bağımsız bölüm) | 455.357 | 367.995 konut + 65.672 köy evi + 21.690 iş yeri | “Teslim edilen” değil, “yapımı tamamlanan” |
Modül 1 – “Hak sahipliği paydası” ve seri veri boşluğu
Payda neden kritik?
Teslim sayısını tek başına okumak bir “çıktı” raporudur; mağduriyet ve kapanma düzeyi için bir “payda” gerekir. Payda iki farklı biçimde kuruluyor:
- İhtiyaç paydası: Bakanlık verisi olarak aktarılan toplam ihtiyaç “konut + köy evi” 679.996 (9 Eylül 2023 referanslı).
- Hak sahipliği paydası: Başvurusu kabul edilen hak sahipliği seti (konut/iş yeri/ahır gibi kalemler).
Sorun şu: Payda kalemleri il bazında, düzenli ve makine okunur bir seri halinde yayımlanmadığında “oran” tartışması hızla politik slogana dönüşüyor.
Veri yönetişimi uyarısı – paydada bile toplama uyuşmazlığı
Bazı kamu raporlarında “hak sahipliği” kırılımı aynı paragrafta hem kalem bazında hem toplam olarak verilirken, kalemlerin aritmetik toplamı ile ilan edilen toplam uyuşmayabiliyor. Bu tür tutarsızlıklar, denetimin temel girdisi olan paydayı zayıflatır.
Seri veri nerede var, nerede yok?
HepsiVeri’de bu ayın yazısında bahsedilen asıl hikaye yönetişimde bahsedilen, her grafiğin ayrı formatları olması sorunu bu konuda da var. Güncellemeler düzenli değil. Seri veri yok.
| Gösterge | Resmi kurumlar ne yayınlıyor? | Format | Güncelleme ritmi | Denetlenebirlirlik etkisi |
|---|---|---|---|---|
| Teslim (bağımsız bölüm) | Basın duyuruları + tören haberleri | Metin/infografik | Düzensiz | Trend analizi zor (seri veri yoksa). |
| Tamamlanma (bağımsız bölüm) | Bazı dönemlerde toplu “tamamlandı” sayısı | Metin | Düzensiz | “Teslim” ile karıştığında performans okumayı bozar. |
| Hak sahipliği kabul (payda) | Parçalı duyurular / raporlar | PDF/metin | Düzensiz | İl bazında oran kurmayı zorlaştırır. |
| Fiili yerleşim | Genellikle doğrudan seri yok | – | – | “Teslim=yerleşim” varsayımı kanıtsız kalır. |
| Altyapı (su/kanalizasyon/elektrik), sosyal hizmet kapasitesi | Proje/protokol anlatıları, seçili örnekler | Metin | Düzensiz | Yerleşebilirlik (yaşanabilirlik) denetimi eksik kalır. |
Modül 2 – “Teslim = yerleşim” stres testi
Neden bu test?
Kurumsal iletişimde “teslim” doğal olarak ana çıktı metriği. Ancak sahadaki mağduriyet, yalnız anahtar teslimiyle kapanmıyor. Yerleşim; borçlandırma/kontrat süreçleri, altyapı bağlantıları, ulaştırma, okul/sağlık kapasitesi, işgücü piyasası ve güvenlik gibi alt bileşenlere bağlı.
Geçici barınma sinyali – konteyner nüfusu ne söylüyor?
| Tarih (açıklama tarihi) | Kaynak | Konteynerde yaşayan kişi sayısı | Okuma |
|---|---|---|---|
| 13.09.2023 | AFAD (il müdürlüğü duyurusu) | 579.393 | Depremden 7 ay sonra geçici barınma kitlesel ölçekte sürüyor. |
| 07.02.2024 (raporda atıf) | TBB raporu (AFAD verisine referansla) | 691.959 | Geçici barınmanın küçülmediğine işaret eden güçlü sinyal. |
| 05.06.2025 | AFAD açıklaması | Yaklaşık 710.000 | İki yıl sonra bile geçici barınma halen yüksek düzeyde. |
“Yerleşim kapanışı” için ek ana göstergelere ihtiyaç olduğu açık.
Denetim gereksinimi – sahada “teslim sonrası” göstergeler
- Fiili yerleşim oranı: Teslim edilen konutların kaçında hane halkı yaşıyor?
- Altyapı bağlantısı: Su/kanalizasyon/elektrik/doğalgaz bağlantısı teslimle eş zamanlı mı?
- Sosyal kapasite: Okul, sağlık, toplu taşıma kapasitesi aynı hızda mı devreye giriyor?
- Finansal erişim: Borçlandırma ve ödeme koşulları yerleşimi geciktiriyor mu?
Bu göstergeler seri veri olarak yayınlanmadığı sürece “teslim” ile “mağduriyet kapanışı” arasındaki boşluk sahada konuşulmaya devam edecektir.
İl bazında “en”ler – Hatay, Kahramanmaraş, Gaziantep (şehir konutu odağı)
Hatay: en yüksek ihtiyaç, kapanma oranı düşük kalma riski
Hatay için kamuoyuna yansıyan ihtiyaç “254.195 konut”. 17 Kasım 2025 tarihli resmi listede Hatay’da teslim edilen “konut” sayısı 98.074. Bu eşleştirme, yalnız “şehir konutu” üzerinden yapıldığında kapanma oranının yaklaşık %38,6 seviyesinde kaldığını gösteriyor.
Kahramanmaraş: merkez üssü, teslim/ifade tutarlılığı da bir denetim konusu
Kahramanmaraş için ihtiyaç “112.414 konut”. 17 Kasım 2025 listesinde “51.875 konut” kalemi veriliyor; aynı listede bazı satırlar “teslim edildi” yerine “inşa edildi” diliyle akıyor.
Bu dil kayması bile performans göstergesinin standardizasyon ihtiyacını gösterir.
Gaziantep: “hızlı ilerleme” anlatısı neden plato sinyali veriyor?
Gaziantep için ihtiyaç “41.922 konut”. Mart 2024’e dönük planlarda “15.160 konut teslim” eşiği konuşuluyordu. 17 Kasım 2025 resmi listesinde Gaziantep’te teslim edilen konut 15.143 olarak geçiyor. Bu, erken dönemde öne çıkan teslimatın sonraki dönemde ölçeklenmediği yorumunu güçlendiriyor.
17 Kasım 2025’deki teslim edilen konutlar, köy evleri, iş yerleri ve 2025 sonundaki hedefler şöyle:
| İl | Teslim konut | Teslim köy evi | Teslim iş yeri | Teslim toplam | 2025 sonu hedef konut | 2025 sonu hedef köy evi | 2025 sonu hedef iş yeri | 2025 sonu hedef toplam |
| Hatay | 85.259 | 9.916 | 2.899 | 98.074 | 133.382 | 10.763 | 9.103 | 153.248 |
| Kahramanmaraş | 36.017 | 13.632 | 2.226 | 51.875 | 53.976 | 13.814 | 6.397 | 74.187 |
| Gaziantep | 24.389 | 3.921 | 1.123 | 29.433 | 23.694 | 4.587 | 1.219 | 29.500 |
Karşılaştırma tablosu (konut ihtiyacı vs teslim edilen konut)
| İl | Konut ihtiyacı (referans) | Teslim edilen konut (17.11.2025) | Kapanma oranı | Kalan açık (konut) | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| Hatay | 254.195 | 98.074 | %38,6 | 156.121 | İhtiyaç seti zaman içinde güncellenmiş olabilir; oran, bu referans paydaya göre. |
| Kahramanmaraş | 112.414 | 51.875 | %46,1 | 60.539 | “Teslim” ile “inşa” dili karışabiliyor; seri veri ihtiyacı. |
| Gaziantep | 41.922 | 15.143 | %36,1 | 26.779 | Mart 2024 eşiğine yakın; sonraki ölçeklenme tartışmalı. |
Sepet hatırlatması
Aynı tarihli resmi listede iller için ayrıca “iş yeri” ve “köy evi” kalemleri de yer alır.
Kamuoyunda “350 bin konut” gibi okunabilen toplamlar, çoğu zaman “konut+iş yeri+köy evi” sepetidir.
Kamusal hesap verebilirlik – nerede zayıf, nerede işliyor?
Zayıf halka: standart seri veri ve payda
- Kurumsal duyurular “anlık fotoğraf” üretiyor; denetlenebilir “zaman serisi” çoğunlukla yok.
- “Teslim” ve “tamamlanma” metrikleri farklı günlerde öne çıkıyor; aynı başlık altında karışabiliyor.
- İl bazında hak sahipliği (payda) düzenli ve açık formatta paylaşılmadığında oran tartışması kilitleniyor.
İller bazında hak sahipliğinde, şöyle bir tablo var.
Toplam (Hatay, Kahramanmaraş, Gaziantep) için hak sahipliği (konut) 359.157, hak sahipliği (iş yeri) 39.121, hak sahipliği (ahır) 12.057 olmak üzere, 410.335 başvuran hak sahibi olarak tanımlanmış.